მშობლისთვის

ზრუნვა და უსაფრთხოება

კითხვები, რომლებზეც პასუხი მშობელს სკოლის არჩევამდე სჭირდება: ვინ ზრუნავს ბავშვზე, რა ხდება მაშინ, როცა ის ავად გახდება ან კონფლიქტში აღმოჩნდება, და როგორ ეგუება პირველკლასელი სკოლას.

ამ გვერდზე ყველა ფაქტი სკოლის საკუთარი დამტკიცებული დოკუმენტებიდანაა — თითოეულ თავს ბოლოს ბრძანების ნომერი და თარიღი უწერია. სადაც სკოლას რამე გამოქვეყნებული არ აქვს, ეს პირდაპირ წერია და ჩვენ არ შეგვივსია.

სკოლის ფსიქოლოგი

სკოლას ჰყავს ფსიქოლოგი. დოკუმენტში ის აღწერილია, როგორც „საგანმანათლებლო პროგრამის მნიშვნელოვანი რგოლი“ — ანუ არა გამონაკლისი შემთხვევებისთვის მოწვეული სპეციალისტი, არამედ სასწავლო პროცესის ნაწილი.

• ბულინგისა და ძალადობის სხვა ფორმების პრევენცია მისი პირდაპირი მოვალეობაა და დოკუმენტში ცალკეა გამოყოფილი.
• კონსულტაციას იღებს მშობელიც, არა მხოლოდ მოსწავლე და მასწავლებელი.
• ადგენს პირველკლასელთა სასკოლო მზაობას და რჩევას აძლევს მშობელსა და დამრიგებელს. თუ დასაბუთებული საფუძველი აქვს, მშობელს ურჩევს სკოლაში შესვლის გადავადებას და მოსამზადებელი საფეხურის გავლას.
• I–II კლასებში ატარებს „ინტელექტუალური თამაშების“ საათებს — სოციალური ადაპტაციისა და კოგნიტური უნარების განვითარებისთვის.
• უფროსკლასელს თავად შეუძლია მოითხოვოს ინდივიდუალური შეხვედრა. დამრიგებელი და მშობელი ინფორმირებულნი არიან, კონფიდენციალურობა კი დაცულია — გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ბავშვს საფრთხე ემუქრება.
• სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლისთვის ადგენს ინდივიდუალურ სასწავლო გეგმას და არგებს კურიკულუმს.

წყარო: ფსიქოლოგიური მომსახურების მექანიზმები, დირექტორის ბრძანება N 1/51, 15.04.2024.

სკოლის ექიმი

სამედიცინო კაბინეტი პირველ სართულზეა და მოწყობილია სასკოლო სამედიცინო სივრცისთვის დადგენილი ეროვნული სტანდარტის შესაბამისად. მოსწავლეებსა და პერსონალს ექიმის კონსულტაციის მიღება ნებისმიერ დროს შეუძლიათ.

• თუ ბავშვი ცუდად გახდა, ნებისმიერი თანამშრომელი, ვისაც ის მიმართავს, ვალდებულია სამედიცინო კაბინეტამდე მიაცილოს.
• თუ ბავშვის ადგილიდან დაძვრა საშიშია, ექიმს შეიძლება სთხოვონ ადგილზე გასინჯვა და ექიმი ვალდებულია დააკმაყოფილოს ეს თხოვნა.
• გადაუდებელ შემთხვევაში — მწვავე ტკივილი, ცხელება, ტრავმა, დამწვრობა, მოწამვლა, კრუნჩხვა, ცნობიერების მოშლა — ექიმი დაუყოვნებლივ რეაგირებს და წყვეტს, გამოიძახოს თუ არა სასწრაფო დახმარება.
• ჯანმრთელობის გამო გაკვეთილიდან გათავისუფლებული ბავშვი სკოლას ტოვებს მხოლოდ მშობელთან ან კანონიერ წარმომადგენელთან ერთად, და მშობელიც და დამრიგებელიც წინასწარ ინფორმირდებიან.
• მშობელი ვალდებულია ექიმს აცნობოს ისეთი დაავადების შესახებ, რომელმაც შეიძლება უეცარი, სიცოცხლისთვის საშიში შეტევა გამოიწვიოს.

წყარო: სამედიცინო მომსახურების მექანიზმები, დირექტორის ბრძანება N 1/58, 16.04.2024.

კონფლიქტი და ბულინგი: მედიაცია

მოსწავლეებს შორის კონფლიქტის შემთხვევისთვის სკოლას წერილობითი წესი აქვს. მნიშვნელოვანი დეტალი: მედიაციის დაწყების საფუძველი მხოლოდ უკვე ატეხილი კონფლიქტი არ არის — კონფლიქტის წინაპირობების არსებობაც საკმარისია.

• მედიატორს დირექტორის ბრძანება განსაზღვრავს. პროცესში ერთვებიან მშობლები, უსაფრთხოებასა და წესრიგზე პასუხისმგებელი პირები და, საჭიროების შემთხვევაში, სკოლის ფსიქოლოგი.
• მედიატორი ვალდებულია იყოს მიუკერძოებელი და დაიცვას კონფიდენციალურობა.
• მედიატორი დავას თავად არ წყვეტს — მისი საქმეა, დაეხმაროს მოსწავლეებს, რომ გამოსავალი თავად იპოვონ.
• მოსწავლესთან ინდივიდუალური გასაუბრება ტარდება მშობლის თანხმობით ან დასწრებით; შეიძლება დაესწროს ფსიქოლოგიც.
• პროცესი ოთხ ეტაპად ტარდება — საერთო შეხვედრა, დისკუსია, საჭიროებისას ინდივიდუალური გასაუბრება, დასკვნითი ეტაპი — და კლასისა და გარეშე პირებისგან განცალკევებით.
• დასრულების შემდეგ დამრიგებელი ვალდებულია პროაქტიულად აღადგინოს მეგობრული ურთიერთობა — შერიგება პროცესის დასასრული არ არის.
• თუ მედიაცია წარუმატებლად დასრულდა, მედიატორი დირექტორს მიმართავს საქმის დისციპლინურ კომიტეტზე განხილვის რეკომენდაციით.

წყარო: მოსწავლეთა შორის მედიაციის მარეგულირებელი წესი, დირექტორის ბრძანება N 1/49, 15.04.2024. ბულინგზე რეაგირების მექანიზმი ცალკე წერია წესრიგის დაცვის დოკუმენტში (N 1/52, მუხლი 7).

პირველკლასელი: პირველი დღეები

ადაპტაციის წესი სკოლას ცალკე დოკუმენტად აქვს დამტკიცებული. მასში ერთი კონკრეტული ვალდებულებაა, რომელიც მშობელმა უნდა იცოდეს.

• სკოლა ბავშვს იწვევს სასწავლო წლის დაწყებამდე. ვიზიტის დროს ბავშვი ეცნობა საკლასო ოთახს, ეზოს, სპორტულ დარბაზს და — დოკუმენტში ეს ცალკე აღნიშნულია — სველ წერტილებს, რადგან ბავშვების უმეტესობას სასკოლო საპირფარეშოთი არასდროს უსარგებლია. ვიზიტი წინასწარ იგეგმება და სკოლა მომზადებული ხვდება.
• მიღებამდე დამრიგებელი სპეციალური კითხვარით ამოწმებს ბავშვის სასკოლო მზაობას.
• სასწავლო წლის პირველი დღე განსხვავებული ფორმატით ტარდება: სკოლის ეზოში ეწყობა საზეიმო დახვედრა, რომ მოსწავლეებმა ერთმანეთი გაიცნონ.
• იმავე წესს ცალკე მუხლები აქვს სსსმ მოსწავლის ადაპტაციაზე, მობილობით გადმოსულ ბავშვზე და იმაზე, თუ რა ხდება მაშინ, როცა ადაპტაცია არ ხერხდება.

წყარო: მოსწავლეთა ადაპტაციის წესი, დირექტორის ბრძანება N 1/100, 20.11.2023.

თუ ბავშვი ვერ ეგუება სკოლას

ადაპტაციის წესი ცალკე ჩამოთვლის იმ ნიშნებს, რომლებითაც ეს ჩანს — და პირდაპირ წერს იმას, რაც მშობელმა უნდა იცოდეს: დეზადაპტაციის ნიშნები სახლში უფრო შესამჩნევია, ვიდრე სკოლაში. სწორედ ამიტომ ავალდებულებს წესი სკოლას, მშობელი მყისიერად ჩააყენოს საქმის კურსში.

• სწრაფად და ხშირად იღლება.
• აშკარად არ სურს სკოლაში წასვლა.
• ხშირად უჩივის თავის ტკივილს ან უმადობას.
• უჭირს საღამოს ჩაძინება და დილით გაღვიძება.
• სკოლაში მეგობრები არ ჰყავს, თავს არიდებს თანაკლასელებთან კონტაქტს.
• ცდილობს, გაკვეთილს არ დაესწროს ან გაკვეთილიდან გათავისუფლდეს.

რას აკეთებს სკოლა ამის შემდეგ:

• თუ მასწავლებელი ამჩნევს, რომ ბავშვი პროცესში ვერ ერთვება, მშობელს დაუყოვნებლივ ატყობინებს და მასაც პროცესში რთავს.
• დამრიგებელი მშობელს განუმარტავს, რომ ბავშვის წარუმატებლობამ არ უნდა გააღიზიანოს — ამ დროს ბავშვს პოზიტიური განწყობა და რაც შეიძლება ნაკლები სტრესი სჭირდება.
• დღის რეჟიმზე რეკომენდაცია: საშინაო დავალება ნაშუადღევს და არა ძილის წინ, და ბავშვს დრო უნდა რჩებოდეს თამაშის, სეირნობისა და გართობისთვის.
• კვირაში რამდენიმე დღე ფიზიკური აქტივობა — სტრესის დონის შესამცირებლად.
• არავის შეადაროთ თქვენი შვილი. წესი ამას ცალკე წერს: შედარება ბავშვს თვითშეფასებას უქვეითებს. შედარება მხოლოდ მის საკუთარ წინა შედეგებთან ღირს, და მხოლოდ პოზიტიურ კონტექსტში.

წყარო: მოსწავლეთა ადაპტაციის წესი, დირექტორის ბრძანება N 1/100, 20.11.2023 — მუხლები 4, 11 და 12.

სსსმ მოსწავლე და ახლად გადმოსული ბავშვი

ორი შემთხვევა, რომლებზეც წესს ცალკე მუხლები აქვს: სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლე და ბავშვი, რომელიც სხვა სკოლიდან მობილობით გადმოდის.

• ინფორმაციას ბავშვზე სკოლა ოჯახთან თანმიმდევრული კომუნიკაციით იღებს — ფუნქციური, სოციალურ-ემოციური და აკადემიური უნარები, ინტერესები, ქცევის თავისებურებები. ობიექტურ წყაროდ წესი ასახელებს განათლების სამინისტროს ინკლუზიური განათლების მულტიდისციპლინური გუნდის დასკვნას.
• შშმ ბავშვის რეგისტრაციისას სკოლა ვალდებულია გაითვალისწინოს მისი საჭიროებები, მათ შორის ფიზიკური გარემოს ადაპტირებასთან დაკავშირებული.
• საჭიროების შემთხვევაში მობილიზდებიან დამხმარე სპეციალისტები — ფსიქოლოგი, ბავშვის ინდივიდუალური ასისტენტი და სხვა.
• მშობელმა უნდა მიიღოს ამომწურავი ინფორმაცია იმაზე, თუ რა დამხმარე სერვისები აქვს სკოლას, რა კვალიფიკაციის სპეციალისტები ჰყავს და როგორ წარიმართება ინდივიდუალური სასწავლო გეგმით სწავლება. ეს კითხვები ტელეფონით უნდა დაისვას — სკოლას სია გამოქვეყნებული არ აქვს.
• მობილობით გადმოსული მოსწავლე: დამრიგებელი აცნობს კლასს და მასწავლებლებს, განუმარტავს უფლება-მოვალეობებს, შინაგანაწესსა და უსაფრთხოების ინსტრუქციებს, პირველივე გაკვეთილზე ან შესვენებაზე აძლევს საკუთარი თავის წარდგენის საშუალებას, და სკოლა აწყობს გარემოს დათვალიერებას — სააქტო დარბაზი, ლაბორატორიები, კაბინეტები, ეზო.
• დამრიგებელი მუდმივ კომუნიკაციაშია ახალ მოსწავლესა და მის მშობელთან.
• ცალკე მუხლი ეხება მე-7 და მე-10 კლასს — საფეხურის შეცვლას, როცა იცვლება დამრიგებელი, საგნები და დღის რეჟიმი.

წყარო: მოსწავლეთა ადაპტაციის წესი, დირექტორის ბრძანება N 1/100, 20.11.2023 — მუხლები 5, 6 და 7. ფიზიკური გარემოს ადაპტირებაზე წესი ამბობს, რომ სკოლა საჭიროებას ითვალისწინებს; ეს შენობის სრულ ადაპტირებაზე განცხადება არ არის და ჩვენ ასეთად არ გადმოგვიცია.

უსაფრთხოება შენობაში

• სკოლას ჰყავს შესაბამისი კვალიფიკაციის შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი.
• ჰყავს სახანძრო უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელი პირი.
• შენობაში განთავსებულია ხანძარსაწინააღმდეგო ინვენტარი და ევაკუაციის გეგმა.
• სკოლა აღჭურვილია კანონმდებლობით დადგენილი პარამეტრების ვიდეოსათვალთვალო სისტემით.

წყარო: წესრიგის დაცვისა და ადამიანების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მექანიზმები, დირექტორის ბრძანება N 1/52, 15.04.2024.

სისუფთავე და ჰიგიენა

ეს ის ნაწილია, რაზეც ჩვეულებრივ არსად წერენ, სკოლის დოკუმენტში კი ინტერვალებამდე ზუსტად არის გაწერილი.

• სკოლა ყოველდღიურად ლაგდება და სანიტარულად მუშავდება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული გაიდლაინის — „წყალი, სანიტარია და ჰიგიენა სკოლაში“ — შესაბამისად.
• ყოველკვირეულად ტარდება კომპლექსური, თვეში ერთხელ კი შენობის გენერალური დასუფთავება.
• სანიტარიული კვანძები სადეზინფექციო საშუალებებით მუშავდება ყოველი შესვენების შემდეგ.
• სახელურები და მოაჯირები მუშავდება დღეში რამდენჯერმე, არაუმეტეს სამსაათიანი ინტერვალით.
• კვების ბლოკში ინვენტარი და ჭურჭელი მუშავდება ყოველი გამოყენების შემდეგ.
• წყალს პერიოდულად ამოწმებს ლიცენზირებული ლაბორატორია.
• სადეზინფექციო საშუალებები ინახება ჩაკეტილ სივრცეში, პირვანდელი შეფუთვით, ბავშვებისთვის მიუწვდომლად.
• სანიტარიული კვანძები გამიჯნულია სქესის მიხედვით, მუდმივად მარაგდება წყლით, აქვს განათება და ვენტილაცია, და დოკუმენტის თანახმად ხელმისაწვდომია ყველა მოსწავლისთვის, შშმ პირების ჩათვლით.

წყარო: სანიტარულ-ჰიგიენური ნორმების დაცვის წესი, დირექტორის ბრძანება N 1/103, 22.11.2023. ბოლო პუნქტი სანიტარიულ კვანძებს ეხება — ეს შენობის სრულ ადაპტირებაზე განცხადება არ არის და ჩვენ ასეთად არ გადმოგვიცია.

მშობლის უფლებები

• ყოველი სასწავლო წლის დასაწყისში სკოლა თითოეულ მშობელს მის უფლებებს ელექტრონულად ან მშობელთა კრებაზე აცნობს.
• თითოეული მოსწავლის მშობელთან ფორმდება საგანმანათლებლო მომსახურების ხელშეკრულება, სადაც ორივე მხარის უფლება- მოვალეობებია გაწერილი.
• უფლების დარღვევის შემთხვევაში მოქმედებს დირექტორის ბრძანებით დამტკიცებული განცხადებისა და საჩივრის განხილვის პროცედურა.

წყარო: პერსონალისა და მშობლის კანონიერი უფლებების დაცვის მექანიზმები, დირექტორის ბრძანება N 1/53, 15.04.2024.

თუ უკმაყოფილო ხართ: განცხადება და საჩივარი

საჩივრის განხილვა სკოლას ცალკე წესით აქვს დარეგულირებული და მასში ვადები კონკრეტულად წერია. წესი ვრცელდება მოსწავლეზე, მშობელზე და კანონიერ წარმომადგენელზე, სკოლის თანამშრომელზე და ნებისმიერ დაინტერესებულ პირზე, ვისაც სკოლისთვის მიმართვა სურს.

• განცხადება ან საჩივარი შეიტანება წერილობით — ადმინისტრატორისთვის ჩაბარებით, ფოსტით ან ელექტრონული ფოსტით.
• სკოლა ვალდებულია მიღების დღესვე გაატაროს რეგისტრაციაში, თარიღისა და ნომრის მითითებით. არასამუშაო საათებში შემოსული განცხადება მომდევნო სამუშაო დღეს რეგისტრირდება.
• ხარვეზზე სკოლა 3 დღეში ამოწმებს. თუ დოკუმენტი აკლია, დასამატებლად 5 დღე გეძლევათ; თქვენივე მოთხოვნით ეს ვადა ერთხელ, არაუმეტეს 15 დღით, გრძელდება.
• განცხადების განხილვის ვადა — 10 სამუშაო დღე.
• საჩივრის განხილვის ვადა — ერთი თვე, რომელიც დასაბუთებული გადაწყვეტილებით შეიძლება კიდევ ერთი თვით გაგრძელდეს.
• საჩივარზე პასუხი დასაბუთებული უნდა იყოს — ანუ მხოლოდ „უარი“ საკმარისი არ არის.
• განხილვაში ვერ მონაწილეობს პირი, რომელსაც საქმეში პირადი ინტერესი აქვს, ან რომელიც თავად მონაწილეობდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მომზადებაში ან გამოცემაში.
• თუ სკოლა საჩივრის მიღებაზე ან განხილვაზე უარის თქმას აპირებს, ვალდებულია ჯერ მოგცეთ საკუთარი მოსაზრების წარდგენის შესაძლებლობა; გადაწყვეტილებას 5 დღეში იღებს.
• განცხადება ქართულ ენაზე უნდა იყოს შედგენილი; უცხოენოვან დოკუმენტს ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი უნდა დაერთოს.

წყარო: განცხადებისა და საჩივრის განხილვის წესი. დოკუმენტში წერია, რომ დამტკიცებულია დირექტორის ბრძანებით, მაგრამ ბრძანების ნომერი და თარიღი მასში მითითებული არ არის — ამიტომ აქაც არ წერია.

რაც სკოლას გამოქვეყნებული არ აქვს

ეს გვერდი მხოლოდ იმას ამბობს, რაც სკოლის დოკუმენტებში წერია. სამ კითხვაზე, რომლებსაც მშობლები ხშირად სვამენ, დოკუმენტებში პასუხი არ მოიძებნა — და ჩვენ ამ პასუხებს არ ვიგონებთ:

• ფსიქოლოგის სახელი, კაბინეტი და მიღების საათები.
• კლასში მოსწავლეთა მაქსიმალური რაოდენობა.
• სწავლის საფასური.

სამივეზე პასუხს სკოლა ტელეფონით გეტყვით. ჩვენ ისეთი რიცხვი, რომელიც სკოლას არ გამოუქვეყნებია, ამ საიტზე არსად დაგვიწერია.